Portal turystyczny

Historia

Miasto Uherský Brod, jedna z najstarszych miejscowości w południowo-wschodnich Morawach, położone jest na pograniczu morawsko-słowackim, u podnóża najwyższej góry Białych Karpat – Javořiny. Początki historycznej osady Uherský Brod, której pierwotna nazwa „Na Brodě” nawiązuje do brodu na rzece Olšavie, sięgają X–XII wieku.  Pierwotna osada znajdowała się prawdopodobnie w południowej części obecnego śródmieścia, w pobliżu tzw. dolnego kościoła św.  Jana Chrzciciela i stanowiła ważną twierdzę graniczną na pograniczu Moraw i państwa węgierskiego.

Dogodne położenie, łagodne warunki klimatyczne i bliskość ważnych szlaków handlowych stworzyły warunki do stopniowego rozwoju osady i przekształcenia jej w silny ośrodek gospodarczy na wschodnich rubieżach młodego państwa czeskiego. W wyniku rozwoju handlu i rzemiosła zabudowa rozprzestrzeniała się na północ od pierwotnej osady. Dzięki temu zaczęła ona przybierać coraz bardziej miejski charakter.  Ważnym momentem w historii Uherskiego Brodu był dzień 29 października 1272 roku. Wtedy to czeski król Przemysł Otakar II podniósł Brod do rangi miasta królewskiego (na podstawie prawa głubczyckiego) i nadał miastu prawo przymusowego składowania towarów. Stopniowo król nadawał miastu kolejne przywileje (np. zwolnienie z płacenia myta na wszystkich swoich ziemiach od 1275 r., kiedy to po raz pierwszy w dokumencie wystawionym w Ołomuńcu pojawia się nazwa „Brod Uherský”).

Jako miasto-twierdza graniczna Brod musiał wielokrotnie stawiać czoła najazdom Węgrów. Miasto przeżyło również trudne chwile w czasie wojen husyckich. Wtedy to stało się jedną z ważniejszych twierdz husyckich wojsk.  Spokój, który nastąpił po zakończeniu wojen husyckich, nie trwał jednak długo. Druga połowa XV wieku była dla miasta trudna  w związku z wojną pomiędzy królem Czech Jerzym z Podiebradów a węgierskim Maciejem Korwinem. 18 czerwca 1506 roku władcą Uherskiego Brodu został  Jan z Kunovic, za którego rządów (a później także rządów jego syna) miasto przeżywało rozkwit kulturalny i gospodarczy (budowa ratusza i dworu). Trwało to aż do początku  XVII wieku, kiedy to nastąpiły katastrofalne w skutkach niszczycielskie najazdy rodu Bocskayów z Węgier. W 1611 roku spadkobiercy Arkleba z Kunowic sprzedali Brod Oldřichowi z Kounic. Rodzina Kouniców, choć potwierdziła istniejące przywileje miasta, sama w nim nie zamieszkała, skazując je tym samym na rolę miasta prowincjonalnego. Tak też miasto zaczęło stopniowo tracić swoje znaczenie gospodarcze i kulturalne.

Okres po przegranej pod Białą Górą odcisnął bardzo negatywne piętno na życiu miasta, które było okrutnie nękane niszczycielskimi najazdami wojskowymi i zarazami. Największa klęska żywiołowa dotknęła miasto w 1680 r. Skutkowała ona poważnym zdziesiątkowaniem tutejszej ludności. Po tym przyszedł kryzys gospodarczy, z którego Brod podniósł się dopiero na początku XVIII wieku, kiedy to na prośbę rajców został w 1700 roku przez Andrzeja z Kounic zwolniony z lenna.

Za czasów burmistrza Pavla Hájka miasto znów przeżywało rozkwit gospodarczy. Wtedy też powstał kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, ukończono budowę ratusza i przebudowano najstarszy kościół św. Jana Chrzciciela i inne równie ważne obiekty. Rozwojowi miasta nie przeszkodziły też ani okrutne najazdy Prusaków (1741–1742), niszczycielski pożar (14 maja 1735 r.), ani epidemia cholery (1757).

Niestety po wojnach napoleońskich i na skutek upadku majątku Kounice, Brod ponownie utracił dawne znaczenie. W tym czasie w mieście zaczęła dominować także społeczność niemiecka i żydowska, których wpływów nie osłabiły nawet wydarzenia rewolucyjne z 1848 roku. Jedynym znaczącym skutkiem rewolucji dla Brodu było zniesienie poddaństwa.

W drugiej połowie  XIX w. zachodzą stopniowe zmiany. Zaczyna rozwijać się produkcja przemysłowa i Uherský Brod  staje się siedzibą powiatu. W latach 1883–1888 do Brodu doprowadzono linię kolejową, co przywróciło mu znaczenie jako miasta tranzytowego. W tym czasie nastąpiło również ograniczenie władzy niemieckiej biurokracji i żydowskiego patrycjatu kupieckiego. Burmistrzem miasta został miejski farmaceuta - Matěj Pecháček (1860). Wydarzenie to przełożyło się nie tylko na wzrost znaczenia gospodarczego miasta, ale także miało istotny wpływ na wzmocnienie czeskich uczuć narodowych. Wtedy to założono Stowarzyszenie Obywatelskie i uruchomiono Obywatelską Kasę Oszczędnościową. Pod koniec stulecia, po kolejnych dwudziestu latach dominacji niemieckiej, rozpoczął się drugi okres rozwoju narodowego miasta. W 1891 roku założono Towarzystwo "Sokół", trzy lata później Towarzystwo Czeskich Dam i Dziewcząt, a w 1898 roku powstało pierwsze na terenie południowo-wschodnich Moraw muzeum etnograficzne . Rozwijał się także system oświaty (1895 r. założona została czeska szkoła średnia). Wydarzenia roku 1918 zostały przyjęte z wielkim entuzjazmem nawet w konserwatywnym Brodzie.

W okresie międzywojennym Uherský Brod nadal rozwijał się by stać się jeszcze większym miastem. Powstało wtedy wiele nowych fabryk, a struktura społeczna mieszkańców uległa zmianie — zaczęła dominować klasa robotnicza. To właśnie w tym czasie praktycznie całkowicie z życia publicznego wyparte zostały wpływy niemieckie.  Oprócz wzrostu gospodarczego rozwijało się także życie kulturalne. Dzięki Ferdinandowi Resce w 1926 roku powstało tu Towarzystwo Muzyczne im. Dvořáka z małą orkiestrą symfoniczną. Wśród jednostek sportowych wyróżniało się Towarzystwo "Sokół", choć działały tu także inne ważne kluby sportowe.

W okresie powojennym, na skutek industrializacji socjalistycznej, Brod przekształcił się w miasto przemysłowe. W 1960 roku zlikwidowano powiat Uherský Brod, co spowodowało ograniczenia w dalszym rozwoju miasta, choć nadal podkreślano jego znaczenie dla regionu. Mimo że w pewnym sensie Uherský Brod tracąc status powiatu przestał odgrywać swoją rolę, to obecnie nadal jest jednym z najbardziej rozwiniętych miast przemysłowych i kulturalnych w Republice Czeskiej.